Бизнес-омбудсменнің хаттары

10.04.2026

ҚР Бас Прокурорына «ALSO GROUP» ЖШС-нің өтініші бойынша (10.04.2026)

Қазақстан Республикасының
Бас Прокурор
ы
Б.Н.
Асыловқа 

Құрметті Берік Ноғайұлы! 

Менің атыма «ALSO GROUP» ЖШС кәсіпкерлік субъектісінен компанияға қатысты №267912031000168 (Шымкент қ.) және №261511031000243 (Ақтөбе облысы) қылмыстық істері бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексерудің заңсыз жүргізілу фактілері туралы өтініш келіп түсті.

Өтініш беруші ұсынған материалдарды зерделей отырып, өнімнің заңды айналымын іс жүзінде қылмыстандыруда және қылмыстық процесті бизнеске қысым жасау құралы ретінде пайдалануда көрінетін заңды кәсіпкерлік қызметке араласудың болуы анықталды.

Екі қылмыстық іс тамақ өнеркәсібінде қолданылатын, рұқсат етілген тағамдық қоспаларға жататын және елдің азаматтық айналымында еркін пайдаланылатын Е-942 тағамдық қоспасын (азот оксиді) жеткізу жөніндегі «ALSO GROUP» ЖШС қызметімен байланысты.

Сондай-ақ, сот сарапшыларының зерттелген жауаптарына сүйенсек, азот оксидін есірткі, психотроптық заттарды, олардың аналогтары мен прекурсорларын алмастырғыш ретінде анықтау үшін, сондай-ақ сутегі атомдарының, галогендердің және (немесе) гидроксил топтарының осы заттардың құрылымдық формулаларында алмастырылуын анықтау үшін бекітілген әдістемелер мен әдістемелік ұсынымдар алып тасталғаны шығады. Бұл ғылыми негізделген зерттеулер жүргізу және қылмыстық құқық бұзушылық нысанасын анықтау мүмкіндігін объективті түрде жояды.

Осылайша, тиісті зерттеулер жүргізу азот оксидінің есірткіге, психотроптық заттарға, олардың аналогтарына немесе прекурсорларына жататындығын сенімді түрде анықтауға мүмкіндік бермейді және қылмыстық құқық бұзушылық фактісінің жоқтығын көрсетеді.

Соған қарамастан, Шымкент қаласында сотқа дейінгі тергеп-тексеру органдары осы уақытқа дейін құқықтық және ғылыми негіздер болмаған кезде қылмыстық қудалауды жалғастыруда, сондай-ақ кәсіпкерлік субъектісінің шаруашылық қызметіне араласу орын алуда.

Сонымен қатар, Ақтөбе облысында Е-942 өнімі бар әртүрлі көлемдегі-2 литрден 19 тоннаға дейінгі газ баллондарын алып қою және бұғаттау, сондай-ақ қойма үй-жайларына қолжетімділікті шектеу сияқты кәсіпорын қызметін іс жүзінде салдарландырған шаралар қабылданды. Бұл шарттық міндеттемелерді орындауға арналған тауарға билік етудің мүмкін еместігіне әкелді.

Бұл әрекеттер экономикалық қызметтің толық тоқтатылуына, жеткізілімдердің бұзылуына және зиян түрінде қаржылық шығындардың пайда болуына әкелді.

«ALSO GROUP» ЖШС заңды сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыратын және салық міндеттемелерін тиісінше орындайтын адал кәсіпкерлік субъектісі болып табылады. Мысалы, 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының бюджетіне 131 717 720,6 теңге төленді, бұл компания қызметінің заңдылығын және оның ел экономикасына қосқан үлесін көрсетеді.

Бүгінгі күні Е-942 өнімдері заңды айналымда, бұл ретте оны зерттеудің бекітілген әдістемелері жоқ, бұл қылмыстық құқық бұзушылық нысанасының жоқ екенін білдіреді. Осыған байланысты одан әрі тергеу кәсіпкерлік субъектісін қылмыстық процестің орбитасына заңсыз тарту және шаруашылық қызметке заңсыз араласу белгілерін көрсетеді.

Іс жүзінде қылмыстық құқық бұзушылықтың оқиғасы мен құрамы болмаған кезде кәсіпкерлік қызметке тосқауыл болатын жағдай қалыптасты, бұл мүліктік залал келтіруге, іскерлік беделін жоғалтуға және шарттық міндеттемелерді орындаудың мүмкін еместігіне әкеп соғады.

Өтініш беруші қазіргі уақытта келісімшарттардың бұзылуы, мүліктің тоқтап қалуы және пайданың жоғалуы (жоғалған пайда) түріндегі зардаптардың болғанын көрсетеді, бұл кәсіпкерді Шымкент қаласы және Ақтөбе облысы полиция департаменттерінің лауазымды тұлғалары келтірген зиянды мемлекеттен өндіріп алу туралы талаппен сотқа жүгінуге мәжбүр етеді (ҚР Азаматтық кодексінің 923-бабы).

Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, прокурорлық ден қою шараларын қабылдауды сұраймын, ол үшін мынадай іс-шараларды жүргізу қажет:

  1. №267912031000168 және №261511031000243 қылмыстық істер бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді қозғаудың және жүргізудің заңдылығын тексеруді ұйымдастыру, сондай-ақ, Шымкент қаласы және Ақтөбе облысы полиция департаменттерінің тергеу органдарының іс-әрекеттеріне заңсыз қылмыстық қудалау, лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдалану және кәсіпкерлік қызметке заңсыз араласу тұрғысынан құқықтық баға беру;
  2. Қылмыстық құқық бұзушылық оқиғасы мен құрамының болмауына байланысты ҚР ҚПК-нің 35-бабында көзделген негіздер бойынша аталған қылмыстық істерді тоқтату туралы мәселені қарау, сондай-ақ барлық шектеулерді алып тастауды және Е-942 өнімі бар газ баллондары мен цистерналарды қоса алғанда, мүлікті меншік иесіне қайтаруды қамтамасыз ету.

Тексеру нәтижелері туралы Қазақстан кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілге заңда белгіленген мерзімде хабарлауды сұраймын.

Құрметпен,
Қазақстан кәсіпкерлерінің
құқықтарын қорғау жөніндегі уәкіл
Қ. Нұров

Файлды жүктеп алу:

«...Отандық бизнесті барынша қолдау керек. Ал оның дамуына негізсіз тексерулермен, ақша жинаумен, рейдерлікпен кедергі келтіретіндерді қатаң жазалау қажет...»

Мемлекет басшысы Қ. Тоқаевтың Үкіметтің кеңейтілген отырысында сөйлеген сөзі,
15 шілде 2019 ж.

Нұров Қанат Ілияұлы

ҚР кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкіл

Қазақстан кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілдің блогы Сіздердің маған тікелей шығуға мүмкіндіктеріңіз болуы үшін құрылды және де ол біздің арамызда сындарлы сұхбаттастық орнауына ықпал етеді деп сенемін - ойларыңызды жазыңыздар, пікір бөлісіңіздер, ұсыныс жасаңыздар. Мен сіздердің барлық пікірлеріңізді міндетті түрде оқимын.

Серіктестер

Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігі
«Атамекен» ҚР Ұлттық кәсіпкерлер палатасы
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы
Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесі