Қазақстан Республикасы Ұлттық кәсіпкерлер палатасы («Атамекен» ҰКП) жүйесіндегі Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілдің (Бизнес-омбудсменнің) ұйымдастырушылық-құқықтық тұрғыдан оқшаулануын көздейтін, Бизнес-омбудсменнің Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікті қорғау жөніндегі стратегиясында қарастырылған екі жылдық келісу рәсімі толық аяқталды.

2026 жылғы 3 маусымдағы ҰКП Басқарма төрағасының №89 бұйрығы күшіне енді. Аталған бұйрық ҰКП жүйесіндегі өзара іс-қимыл регламентіне енгізілген өзгерістерге қатысты. Қабылданған түзетулер Бизнес-омбудсмен институтын дамыту үшін маңызды жүйелік әрі құрылымдық мәнге ие.

Енді ҰКП Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкіл аппаратының (КҚҚУ аппаратының) қызметіне қатысты мәселелерде КҚҚУ аппараты туралы Ережені басшылыққа алады. Бұл ереже «Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы туралы» Заңға сәйкес ҰКП Басқармасымен келісіліп, Бизнес-омбудсменмен бекітілген.

Аталған Ереже ҰКП жүйесіндегі қосарланған бағыныштылықты жояды. Сонымен қатар, ол ҰКП Басқарма төрағасының 2026 жылғы 22 қаңтардағы №70 жалпы және кері қайтарып алынбайтын сенімхатымен    Бизнес-омбудсменді қамтамасыз етеді.

Осылайша, ҰКП құрылымдық бөлімшелерінің КҚҚУ аппаратымен дербес институт ретінде өзара іс-қимылының нақты тәсілдері бекітілді. Соның нәтижесінде соңғы уақытқа дейін практикалық қызмет барысында туындаған жекелеген ұйымдастырушылық белгісіздіктер жойылды.

«Енді осы Ереженің ҰКП қызметіндегі тікелей қолданылуына кедергі келтіретін ешқандай бюрократиялық тосқауыл қалған жоқ. Тиісінше, КҚҚУ аппаратының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі көзделген міндеттерді өз қалауы бойынша алмастыруға бағытталған кез келген әрекеттер КҚҚУ-дың заңды өкілеттіктерін жүзеге асыруға кедергі жасау, сондай-ақ КҚҚУ аппараты туралы ережені, Кәсіпкерлік кодексті және ҰКП туралы заңды бұзу ретінде қарастырылады», – деп атап өтті Қанат Нұров.

Осы Ережені бірыңғай түсіну және қолдану мақсатында ҰКП қызметкерлеріне оның мынадай тармақтарына ерекше назар аудару маңызды:

1.Уәкіл Қазақстан Республикасы Президентінің өкімімен тағайындалатын лауазымды тұлға болып табылады және өзінің Хатшылығымен бірге ҰКП құрамындағы дербес ұйымдық-құқықтық институтты құрайды. Ол мемлекеттік басқару жүйесінде тәуелсіз қоғамдық мәртебеге ие және ҰКП қамтамасыз етуінде болады (2-тармақтан).

2.ҰКП-ның ішкі регламенттері мен өзге де ұйымдастырушылық құжаттары Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген өкілеттіктерді жүзеге асыру барысында Уәкіл мен оның Хатшылығының қызметінде ұсынымдық тәртіппен қолданылады (5-тармақтан).

3.КҚҚУ аппаратының құрамына төмендегілер кіреді:

-  Бизнес-омбудсменге тікелей бағынатын Хатшылық;

- өңірлік палаталар директорларының құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасарлары, сондай-ақ өңірлік палаталардың кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және әкімшілік кедергілерді төмендету бөлімдері (өңірлік палаталардағы Бизнес-омбудсмен аппараты), олар Бизнес-омбудсменмен өздеріне жетекшілік ететін өңірлік палаталар директорларының басшылығымен функционалдық тұрғыда өзара іс-қимыл жасайды;

- Бизнес-омбудсменнің қоғамдық өкілдері (кеңесшілері, көмекшілері) (6-тармақтан).

4.ҰКП құрылымдық бөлімшелері кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және әкімшілік кедергілерді төмендету мәселелері бойынша өздеріне жетекшілік ететін Басқарма төрағасы орынбасарларының басшылығымен Бизнес-омбудсменмен тек функционалдық тұрғыда өзара іс-қимыл жасайды (7-тармақтан).

ҰКП жүйесіндегі КҚҚУ институтын дамыту ісіне одан әрі қолдау көрсетіледі деген сеніммен, Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкіл Қанат Нұров Басқарма төрағасы Шарлапаев Қ.Б.-ға, Аппарат басшысы Нәлқожа Н.Ә.-ға, Басқарма мүшесі – Басқарма төрағасының орынбасары Үсенова Н.К.-ға және аталған өзгерістерді дайындауға және келісуге қатысқан барлық әріптестерге (атап айтқанда, персоналды басқару, қаржы және құқықтық қамтамасыз ету департаменттерінің директорларына) алғысын білдіреді.