Қазақстан Республикасының
Энергетика вице-министрі
Қ.С. Тұтқышбаевқа

21.05.2026 ж. № 07-15/9821 жауапқа 

Құрметті Қайырхан Серікұлы! 

Мен «Фирма Ада Ойл» ЖШС-нің ішкі нарыққа мұнай жеткізу кестесін қалыптастыру мәселесі бойынша жолданған хатқа сіздің жауабыңызды қарадым.

Кәсіпкердің өтінішінде баяндалған дәлелдер толық көлемде қаралмағаны анықталды.

Атап айтқанда, «Фирма Ада Ойл» ЖШС ішкі нарыққа мұнай жеткізу көлемін бөлу кезінде кәсіпкерлік субъектілерінің теңдік қағидатын сақтамауды, сондай-ақ ұқсас жағдайларда қызметті жүзеге асыратын өзге жер қойнауын пайдаланушылармен салыстырғанда оған жоғары жүктемені қолдануды көрсетті.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 17 мамырдағы №191 бұйрығымен бекітілген Мұнайды жеткізу кестесін қалыптастыру қағидаларының 5-тармағына сәйкес көлемдерді ішкі нарыққа бөлу кезінде өңірлер бойынша жыл сайынғы пайыздық жүктемені ескере отырып, жер қойнауын пайдаланушыларға тиісінше жүктемені қолдау қажеттілігі ескеріледі.

Сонымен бірге ұсынылған жауапта тиісті өңірдің жер қойнауын пайдаланушылары арасында жүктемені бөлу тетігі туралы мәліметтер жоқ, жүктеменің пропорционалдылығы қағидатының сақталуын бағалауға мүмкіндік беретін деректер келтірілмеген, сондай-ақ «Фирма Ада Ойл» ЖШС мен нарықтың өзге субъектілері арасында мұнай жеткізу көлемін бөлу тәсілдерінде айырмашылықтардың жоқтығын растайтын негіздемелер ұсынылмаған.

Сонымен қатар, кәсіпкер мұнайды жеткізу кестесін қалыптастыру кезінде Павлодар мұнай-химия зауыты мен «PetroKazakhstan Oil Products» ЖШС-де мұнайды қайта өңдеуге өтінімдер берілгенін атап өтті. Алайда Министрліктің жауабында көрсетілген өтінімдерді қарау нәтижелері, оларды есепке алу мүмкін причинстігінің себептері не оларды іске асыруға кедергі келтіретін объективті мән-жайлар туралы ақпарат жоқ.

Бұл ретте Қағидалардың 3-тармағында мұнайды жеткізу кестесі заңнамада белгіленген өзге де факторлармен қатар жер қойнауын пайдаланушылардың өтінімдері негізінде әзірленетіні тікелей көзделген. Демек, жер қойнауын пайдаланушылардың өтінімдері кестені қалыптастыру кезінде міндетті түрде қаралуға тиіс, ал оларды қарау нәтижелері бойынша қабылданатын шешімдерде түсінікті және дәлелді негіздеме болуға тиіс.

Өтініш беруші Министрліктің ішкі нарықты мұнай өнімдерімен қамтамасыз ету жөніндегі өкілеттігіне дауласпайтынына және заңнамада белгіленген міндеттемелерді орындаудан бас тарту туралы мәселе қоймайтынына назар аударады. Өтініш мәні бойынша ұсынылған нұсқаның орнына Павлодар мұнай-химия зауытында ішкі нарыққа жеткізілетін мұнайды қайта өңдеу мүмкіндігін қарауға қатысты, бұл уәкілетті орган тарапынан қосымша бағалауды және тиісті негіздемені талап етеді.

Сондай-ақ, өтініште Қазақстан Республикасының Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі мұнайды жеткізу кестесін қалыптастыру кезінде заңнаманы бұзушылықтарды жою туралы бұрын енгізген нұсқаманың орындалуына қатысты мәселе қойылды. Ұсынылған жауапта көрсетілген дәлел іс жүзінде қараусыз қалдырылды.

Министрліктің жауабында келтірілген ішкі нарықты мұнай өнімдерімен қамтамасыз ету, халықты әлеуметтік қолдау және мұнайды экспортқа шығаруға жол бермеу саласындағы мемлекеттік саясат туралы дәлелдер қойылған мәселелердің мәніне жатпайтынын жеке атап өтемін. «Фирма Ада Ойл» ЖШС ішкі нарыққа жеткізуден босату туралы не өндірілетін мұнайдың барлық көлемін экспортқа жіберу туралы талаптарды мәлімдемеген. Сонымен қатар, жер қойнауын пайдаланушының өтінімдерін есепке алуға, пропорционалды жүктеме қағидатын және кәсіпкерлік субъектілерінің теңдігін сақтауға қатысты мәселелер Министрліктің жауабында тиісті баға алған жоқ.

Телефон арқылы сөйлесу барысында орындаушы С. Садуахасов мүдделі тараптардың қатысуымен тиісті департамент басшысының төрағалығымен Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің алаңында кеңес өткізу мүмкіндігі туралы хабардар еткенін қосымша хабарлаймын. Алайда, жиналыстың өтетін күні мен уақыты анықталған жоқ. Одан әрі оны жүргізу не өтінішті қосымша қарау нәтижелері туралы ақпарат түскен жоқ, бұл қойылған мәселені жедел және жан-жақты шешуге ықпал етпейді.

Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «Ада Ойл фирмасы» ЖШС-нің өтінішінде баяндалған дәлелдерді қайта қарауды, көрсетілген мәселелер бойынша дәлелді түсініктемелер беруді, сондай-ақ өтініш берушінің заңды мүдделерін және қолданыстағы заңнаманың талаптарын ескере отырып, қалыптасқан жағдайды реттеу мүмкіндігін қарауды сұраймын.

Осы мәселе бойынша кеңес өткізу туралы шешім қабылданған жағдайда, мүдделі тұлғалардың қатысуын қамтамасыз ету және қажетті материалдарды дайындау үшін Қазақстан кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілді оның өткізілетін күні, уақыты және орны туралы алдын ала хабардар етуді сұраймын.

Өтінішті қарау ұзақтығын және оның өтініш берушінің кәсіпкерлік қызметін жүзеге асыруға әсерін назарға ала отырып, қойылған мәселелерді қарау және мүмкіндігінше қысқа мерзімде шешім әзірлеу үшін қажетті шараларды қабылдауды сұраймын.

Қазақстан кәсіпкерлерінің
құқықтарын қорғау жөніндегі уәкіл
Қ. Нұров